Een nachtdienst bij het technofeest Awakenings

Door Jetty Huberts, Planner bij Déhora Consultancy Group

“In het kader van Nacht van de Arbeid 2015 wilde ik zelf eens meelopen met nachtwerkers om te ervaren hoe het is om in de nacht te werken. Dan wel graag met een organisatie waar ik affiniteit mee heb en waarbij het voor mij, als ochtendmens pur sang, niet moeilijk is om wakker te blijven. Zo heb ik de organisator, Natasja Veenboer van evenementenbureau Monumental Productions BV, benaderd met de vraag of ik een nacht met haar mee mocht kijken tijdens een van de Awakenings-feesten tijdens Pasen. Paaszondag stond ik dan ook om 21.45 uur klaar om van start te gaan met eerst een paar uur flyers uitdelen aan de bezoekers van Awakenings. Vervolgens heeft Natasja me voorgesteld aan een aantal nachtwerkers die ik gesproken heb over de ervaringen met nachtwerk.”

Awakenings
Op 30 maart 1997 vond de eerste editie van Awakenings plaats in de Gashouder van de Westergasfabriek, naast het Westerpark in Amsterdam. Doordat Awakenings plaatvond rond Pasen en de organisator, Rocco Veenboer, niet precies wist wat het Paasfeest inhield, is de naam Awakenings gerelateerd aan de wederopstanding van Jezus.
Awakenings is de verzamelnaam van technofeesten die worden georganiseerd door het evenementenbureau Monumental Productions BV en is inmiddels een grote naam binnen de technoscene.

De voorbereiding op de nacht
“Ik ben geen uitslaper en was zondagochtend dan ook vroeg uit de veren. Naar de sportschool gegaan en overdag genoten van het heerlijke weer. Van voorslapen was dan ook geen sprake. Ik weet van mezelf dat ik overdag ook geen slaap kan pakken. Een nachtje doorhalen moet me wel lukken.”

De medewerkers van Awakenings
“Tijdens het flyeren sta ik bij de ingang timetables uit te delen aan de binnenkomende bezoekers. Ik sta achter de beveiliging die met 46 man sterk voor de vierde nacht op rij de bezoekers controleert op drugs en wapenbezit en zorgen voor de algemene veiligheid van de bezoekers. Ik hoor geluiden dat ze moe zijn, zie ook wat vermoeide gezichten. Ik vraag een van de beveiligers hoe het met ze gaat na 4 nachten werken. Hij vertelt me dat hij wel moe is. Aan de ene kant is hij blij dat het erop zit, maar aan de andere kant vindt hij het ook jammer. De beveiligers van ‘t Kollektief werken al jaren tijdens Awakenings. Ze werken 12-13 uur per nacht. De meesten hebben een baan ernaast en werken vanaf dinsdag weer overdag. Hij vertelt me dat er collega’s zijn die last hebben van maag en darmen na zo’n reeks met nachten. Het is lastig om je eetpatroon erop aan te passen. De beveiliger die ik spreek vertelt bewust een lichte maaltijd te eten, zoals rijst met kip, maar anderen hebben moeite met eten tijdens de nacht. De teamleidster die ook iedere nacht aanwezig is, zorgt ervoor dat iedereen zijn rust op tijd pakt en dat iedereen voldoende drinkt. Voldoende drinken is belangrijk, zegt de beveiliger. Zeker wanneer het warm is in de Gashouder.”

“Later spreek ik de teamleidster van de beveiligers van ‘t Kollektief. Ik zeg haar dat ze er nog erg fris uitziet. ‘Dat komt door de make-up’, lacht ze. Het werken tijdens de nachten is zwaar en het is moeilijk om je 8 uur slaap te pakken overdag. Je kunt het vergelijken met een jetlag. Maar het geeft ook zoveel voldoening en we vinden het allemaal zo leuk om tijdens Awakenings te werken. We zijn een grote familie van elkaar en doen dit al jaren met veel plezier. Het moeilijkste is de omschakeling naar een dagritme. Ik vraag haar hoe het zit met de rust die de medewerkers tussendoor pakken en of ze op de hoogte is van de regels omtrent de Arbeidstijdenwet. Ja, ze weet wel van de regels, maar in de praktijk werkt dit niet altijd zo. De beveiligers nemen pauze wanneer dit uitkomt. De een zit 15 minuten en de ander 45 minuten. Dit kunnen ze zelf een beetje bepalen. Dit hangt ook af van de drukte.”

“Rond 01.00 uur zijn alle flyers al uitgedeeld en neemt Natasja me mee naar een ruimte waar 2 fotografen van Photo Company de gemaakte foto’s aan het bewerken zijn om meteen online te kunnen zetten. Ook zij zijn aan de vierde nacht bezig. Ze zijn moe, het wordt lastiger om je te concentreren. Ze fotograferen al 10 jaar voor Awakenings. Ze vertellen me dat het fotograferen tijdens de nacht veel uitdagender is dan een festival overdag. Dit door de speciale effecten met de lasers, vuurwerk en het licht. Ik vraag me af hoe dit werk te combineren is met hun sociale leven. Ons sociale leven speelt zich voornamelijk hier af, vertellen ze me. Wederom wordt verwezen naar het grote familiegevoel.”

“Ik spreek twee medewerkers van de EHBO-post die met 5 á 6 EHBO’ers eventuele medische hulp verlenen aan de bezoekers. De EHBO’ers werken voor Events Medical Services (EMS). De dame die ik spreek vertelt dat de medewerkers die via EMS tijdens de nacht werken er zelf voor gekozen hebben. Bij EMS kunnen de medewerkers zich via extranet zelf inschrijven op openstaande diensten. Wanneer je dus kiest voor nachtdiensten heb je die keuze zelf gemaakt. Je wordt vanuit EMS niet verplicht om nachtdiensten te werken. Hierdoor is de beleving van nachtdiensten heel anders. Neemt niet weg dat het zwaar kan zijn. Zeker op momenten dat het rustig is op de EHBO-post duurt zo’n nacht heel lang. Aan het eind van de nacht moeten ze ook nog van Amsterdam naar Uden rijden, een pittige rit na zo’n lange nacht.”

“Als laatste spreek ik een toiletjuffrouw die ook al voor de vierde nacht op rij aan het werk is bij Awakenings. Met veel enthousiasme vertelt ze over haar werk. Ze doet dit met ontzettend veel plezier, haar Awakenings-kinderen noemt ze de bezoekers. Op straat wordt ze zelfs herkend en nageroepen door mensen die haar hebben ontmoet op Awakenings. Ja, het is best pittig om van die lange nachten te werken, maar zodra ze aan het werk is gaat de knop om. Het is belangrijk dat je thuis duidelijke afspraken maakt. Zo hebben haar kinderen haar lekker laten slapen gedurende de dag, zodat ze voldoende rust kan pakken. Wanneer ze thuiskomt na zo’n lange nacht eet ze wat het thuisfront de avond ervoor heeft gegeten en gaat naar bed. Over het algemeen eet ze een stuk minder dan tijdens nachtdiensten. Ter voorbereiding op zo’n reeks nachten gaat ze de nacht van tevoren alvast zo laat mogelijk naar bed om te wennen aan een ander ritme. Als tip geeft ze mee dat je gewoon moet ervaren hoe het is om ’s nachts te werken en vooral naar je lichaam moet luisteren. Iedere persoon reageert anders op het werken tijdens nachtdiensten.”

“Naast de personen die ik heb gesproken tijdens de nacht zijn er nog medewerkers die de tickets scannen, barmedewerkers, mensen die munten verkopen, schoonmakers, traffic support, 30 man in de techniek, enz. Ruim 100 mensen zorgen er in de Gashouder voor dat het ieder jaar weer het mooiste technofeest van het jaar wordt.”

“Na de nachtdienst Rond 6.30 uur lag ik in bed en om 9.30 uur was ik weer wakker. Ik kan simpelweg niet slapen overdag, hoe moe ook. Ik heb bewust erg gezond gegeten overdag, maar door te weinig slaap vraagt mijn lichaam om meer energie, dus zin in ongezond eten. Zondag lig ik om 21.00 uur in bed. Om 04.00 uur word ik wakker en dommel ik tot 07.00 uur af en toe een beetje in slaap. Op dinsdag ben ik moe. Het gevoel alsof ik een jetlag heb, zoals de nachtwerkers ook al aangaven. Het is toch anders dan een nachtje stappen.”

“Respect heb ik, heel veel respect, voor die mensen die in de nacht werken. Ik weet nu ook dat ik er niet geschikt voor ben. Bedankt, Awakenings, voor het kijkje achter de schermen. Volgend jaar Pasen sta ik er weer, maar dan als bezoeker.”

Awakenings-Nachtvandearbeid-2015-binnen

Deel dit:
nachtdienst schiphol group

Een nachtdienst bij de Schiphol Group

Door Lieselotte van der Meer, Trainer / Consultant bij Déhora Consultancy Group

In voorbereiding op de nacht
“De dag die voorafgaat aan mijn nachtdienst, ben ik op kantoor. Ik neem me voor om op tijd naar huis te gaan om nog even wat rust te pakken. Uiteindelijk ben ik om 16.30 uur thuis. Ik ga even liggen om vervolgens mijn kinderen van de opvang te halen en dan begint het dagelijkse spitsuur: koken, eten, kinderen wassen en verhaaltjes voorlezen. Van 20.00 tot 21.30 uur lukt het me even voor te slapen. Ik sta op, ga douchen en eet een schaaltje yoghurt met granen. Ik drink koffie en stap in de auto naar Schiphol.”

Tijdens de nachtdienst
“Om 23.00 uur meld ik mij in vertrekhal 3 bij de ingang van de kantoren. Een ingang waar je als incheckende passagier op de luchthaven gemakkelijk langsloopt, geen weet hebbende van de werkzaamheden die hiervandaan allemaal worden gecoördineerd. Ik word opgehaald door Christiaan Hen, de dienstdoende Operations Manager.”

“Het is de vierde nachtdienst op rij voor Christiaan. Met in totaal 7 Operations Managers wordt een 7-weeks rooster gedraaid om een 24-uurs bezetting te realiseren. Christiaan is tevreden met het rooster, hij is flexibel en heeft buiten zijn werk weinig verplichtingen. Na een kort gesprek over het rooster en de nachtdiensten, gaan we naar het regiecentrum. Ik kom een ruimte binnen met grote tafels. Elke tafel bestaat uit een veelheid beeldschermen en monitors. De gehele luchthaven wordt in de gaten gehouden. Van hieruit onderhouden de centralisten contact met de andere nachtwerkers, zoals beveiliging en Marechaussee. Deze nacht is ook de projectmanager van de verbouwing een belangrijke toegevoegde waarde.”

“Ik maak kennis met de centralisten en praat met hen over de nachtdiensten en het rooster. Er wordt gewerkt met een basisrooster dat door het planbureau is opgesteld. Omdat iedereen zijn eigen wensen en voorkeuren heeft, komt het regelmatig voor dat er diensten worden geruild. Voor de medewerkers die al langer volgens een onregelmatig dienstenpatroon werken, wordt het werken zwaarder naarmate ze ouder worden. Eén medewerker probeert daarom elke maand zoveel mogelijk nachtdiensten te ruilen tegen ochtenddiensten.”

“Elke nacht om 01.00 en om 04.00 uur is er een multidisciplinaire meeting om de nacht door te spreken en een doorkijk te geven naar wat er overdag gaat gebeuren. Vannacht staat in het teken van de verbouwingswerkzaamheden op de luchthaven. Vanwege de drukte overdag, vindt de verbouwing vooral ’s nachts plaats. Het is zaak dat de werkzaamheden elke nacht om 05.00 uur zijn gestaakt, want dan komt alles weer op gang en ondervinden de passagiersstromen geen hinder.”

“Om 02:00 uur verzamelen de centralisten zich aan de tafel die midden in het regiecentrum staat. De kaas- en worstenbroodjes komen tevoorschijn vanuit de hoek van het regiecentrum. Hier staat de koelkast waar de meeste medewerkers hun maaltijd bewaren. Er is een magnetron en een oventje voorhanden om het eten op te warmen. Verder staat er een grote watertank met gekoeld water. Het zetten van koffie gaat wat ingewikkelder, hiervoor moet een uitstapje worden gemaakt richting de toiletten. De sfeer aan tafel is goed, er wordt gepraat en gelachen.”

“Het is rustig in het regiecentrum, af en toe een melding maar geen grote dingen. Als ik vraag naar voorbeelden van drukke momenten, vertellen de centralisten vol passie over de aswolk in het voorjaar van 2010. Dagenlang bivakkeerden passagiers op de luchthaven en het regiecentrum regelde allerhande zaken om de mensen bezig te houden. Er werden complete creatieve sessies gehouden met klei en verf: de kantoren van Schiphol Group stonden vol met kunstwerken. “De lovende reacties van de passagiers over hoe ze zijn opgevangen op de luchthaven geven je dan een extra bevestiging. Daar doe je het uiteindelijk voor”, aldus een van de centralisten.”

De ervaringen van de medewerkers
“De nachtdiensten vallen sommige medewerkers zwaarder dan anderen. Iedereen zoekt zijn eigen manier om met de nachtdienst om te gaan. Bezig blijven is het sleutelwoord. De centralisten verzinnen regelmatig klusjes om tussen de bedrijven door aan te werken. Ik help de mannen met het maken van magneten naambordjes voor het overzicht van de tafelschikking.”

“Over het algemeen worden de eerste en tweede nachtdienst als het zwaarst ervaren, hierna is je lichaam al wat meer gewend aan het nachtritme en is het omschakelen makkelijker. Christiaan kiest er daarom voor om de klussen waar concentratie voor nodig is (zoals administratie), in de eerste nacht aan het begin van de dienst in te plannen. Hij is dan het meest scherp. In de derde of vierde nachtdienst op rij, lukt het hem wel deze klussen aan het einde van de nacht te doen. Het slapen na de nachtdienst lukt hem vrij goed, zonder hulpmiddelen als verduisterende gordijnen of oordoppen. Meestal slaapt hij tot 14.00 of 16.00 uur. Daarna probeert hij zo laat mogelijk te eten (liefst na 20.00 uur). Sporten schiet er op de dagen van de nachtdienst vaak bij in, dat is toch te zwaar. Het eetpatroon probeert Christiaan tijdens de nachtdiensten zoveel mogelijk hetzelfde te houden als bij werken overdag. Geen zware maaltijden dus in de nachtdienst. Hij heeft gemerkt dat hij hierdoor makkelijker de draad kan oppakken na de nachtdiensten.”

Na de nachtdienst
“Aan het einde van de nachtdienst valt het me zwaar. Vanaf 05.30 uur merk ik dat ik mijn ogen moeilijk kan openhouden. Christiaan is bezig met administratie en ik probeer mijn ervaringen van de nachtdienst op papier te zetten. Ik denk aan de autorit naar huis. Zal dat wel goed gaan? Gelukkig merk ik dat de frisse lucht, het stukje lopen naar de auto en het rijden zelf me weer wakker maakt. Eenmaal thuis kan ik gelukkig snel de slaap vatten. Na een wakker moment om 11.00 uur doe ik oordoppen in en slaap uit tot 14.00 uur. Ik neem mijn ontbijt en koffie. Ik voel me uitgeslapen maar wel wat wazig. Ik maak nog even gebruik van de voordelen van nachtdienst: boodschappen doen buiten de spitstijden en tijd doorbrengen met mijn gezin.”

”Bedankt Regiecentrum Schiphol voor de leerzame nacht en het delen van jullie ervaringen!”

Over Schiphol Group
Schiphol is de oudste internationale luchthaven ter wereld die nog op dezelfde plaats is gelegen waar het eerste vliegtuig landde. Dit was meer dan 90 jaar geleden, op 19 september 1916. In 2013 reisden 52,6 miljoen passagiers van en naar Schiphol, verwerkte de luchthaven ruim 1,5 miljoen ton vracht en vonden 425.565 vliegtuigbewegingen in het handelsverkeer plaats. Amsterdam Airport Schiphol heeft vijf hoofd start- en landingsbanen. Kijk voor meer informatie op www.schiphol.nl.

Deel dit:
nachtdienst-gvb

Een nachtdienst bij het GVB

Door Frank, medewerker Advies bij Déhora Consultancy Group

“Na een goed gesprek over nachtdiensten bij GVB nodigde René van Poelgeest (programmamanager Bus) mij uit om in de nacht van 13 op 14 maart een nachtdienst mee te draaien met het OV-zorgteam en de Verkeerscentrale. De nachtdienst begon om 23.00 uur bij het OV-zorgteam. Dit team staat ’s nachts paraat om de nachtwerkers van het GVB te ondersteunen, mocht zich tijdens de dienst ergens een probleem voordoen. Denk bijvoorbeeld aan een ongeluk, een lastige passagier of een knokpartij in de bus. Het OV-zorgteam wordt in deze gevallen direct ingeschakeld om ondersteuning te bieden. Bij openbare orde (een knokpartij) wordt ook om politieassistentie gevraagd.”

In voorbereiding op de nacht
“Nadat ik 13 maart overdag nog gewoon had gewerkt op ons kantoor, diende zich direct al de eerste vraag aan: Ga ik voor de nachtdienst nog even slapen? Mijn laatste nachtdienst dateert van een kleine dertig jaar geleden. Ik besluit om 21.00 uur een uurtje te gaan liggen, de wekker stond gezet op 22.00 uur. Na vijftig minuten staren naar het plafond, schrik ik tot mijn grote verbazing om 22:00 uur toch wakker van de wekker. Ik besluit bewust mijn ochtendritueel toe te passen: douchen, aankleden en “ontbijten”. Dat blijkt achteraf een goed besluit want ik heb geen enkel probleem gehad met wakker blijven tijdens de nacht.”

Tijdens de nachtdienst
“Om 23.00 uur maak ik kennis met Hulya en Sander van OV-zorg. We gaan samen op pad en krijgen binnen een paar minuten al de eerste melding: een medewerker wordt bedreigd op de tram. Als we ter plekke komen, wordt de medewerker al opgevangen door haar collega’s. Hulya en Sander doen hun werk en even later wordt er na tussenkomst van de politie aangifte gedaan. Goed om te zien dat de bedreigde collega goed wordt opgevangen en alle benodigde steun krijgt. De rest van de nacht verloopt redelijk rustig, waardoor ik volop in de gelegenheid was om de medewerkers alles te vragen over het draaien van nachtdiensten.”

“Om 03.00 uur is het tijd voor een korte eetpauze. We rijden langs een nachtelijke snackbar voor iets lekkers en nemen snacks mee om op de vestiging Arlandaweg te nuttigen. We praten tijdens het eten wat over de wet- en regelgeving met betrekking tot nachtdiensten. Sander en Julia zijn nauwelijks op de hoogte van wat volgens de wet wel of niet mag rondom nachtdiensten. Zij hebben het volste vertrouwen dat hun werkgever de regels correct naleeft.”

“Later die nacht (om 04.00 uur) ga ik naar de verkeerscentrale waar ik nog kort spreek met de verkeersleiding. De verkeerscentrale heeft een aantal tunnels in beeld om in de gaten te houden of daar gevaarlijke omstandigheden zijn. Alle chauffeurs staan ’s nachts in contact met de verkeerscentrale. Ook hier heb ik ongeveer dezelfde ervaringen met betrekking tot het werken in de nacht. Op de verkeerscentrale vinden ze het erg leuk dat de leden van het OV-zorgteam langskomen omdat de nachten soms lang en eenzaam zijn.”

De ervaringen van de medewerkers
“Het is duidelijk dat elke medewerker die ik die nacht spreek zijn eigen ervaringen heeft bij het nachtwerk. De één vindt dat nachtdiensten nou eenmaal bij het werk horen, de ander vindt het geweldig om tijdens de nacht zoveel vrijheid te ervaren. De één vindt het een groot nadeel dat het slapen voor en na een nachtdienst erg lastig is, de ander ervaart geen enkel probleem met slapen. Enkele medewerkers die ik spreek maken gebruik van melatoninetabletten om beter in slaap te komen en in sommige gevallen wordt de slaap ingehaald door meerdere korte slaapmomenten op een dag. Sander en Julia vertellen dat zij thuis geen maatregelen hebben getroffen om beter te kunnen slapen (zoals lichtwerende gordijnen of oordoppen).”

“Omdat de roosters lang van tevoren bekend zijn bij de medewerkers is er voldoende tijd om de onregelmatige werktijden af te stemmen met gezin, vrienden en verenigingsleven.”

Na de nachtdienst
“Rond 06.00 uur kom ik thuis in de hoop direct de slaap te vatten, maar dat valt tegen. Ik lig van 06.00 tot 12.00 uur wakker. Ik doe geen oog dicht terwijl ik toch behoorlijk moe ben. Zouden melatoninetabletten nu geholpen hebben? Uiteindelijk sta ik op om naar mijn werk te gaan en om 12.30 uur zit ik weer achter mijn bureau. Vrijdagavond voel ik het effect van de overgeslagen nacht. Ik ben erg moe en val vroeg in een diepe slaap. De rest van het weekend blijft het gevoel een nacht te hebben gemist aanwezig. Pas na het weekend voel ik me weer zoals het hoort.”

“Het was een boeiende en interessante ervaring. Respect voor al die medewerkers in Nederland die van tijd tot tijd nachtdiensten draaien! Bedankt GVB!”

Over GVB
GVB verbindt Amsterdam, 7 dagen per week, 24 uur per dag. Iedere dag reizen zo’n 700.000 mensen met het openbaar vervoer door de stad. Met een uitgebreid netwerk van tram-, bus- en metrolijnen en veerverbindingen over het IJ zorgt GVB dat alle reizigers veilig, snel en comfortabel op hun plaats van bestemming komen. Kijk voor meer informatie over het GVB op: www.gvb.nl

Deel dit: