nachtdienst schiphol group

Een nachtdienst bij de Schiphol Group

Door Lieselotte van der Meer, Trainer / Consultant bij Déhora Consultancy Group

In voorbereiding op de nacht
“De dag die voorafgaat aan mijn nachtdienst, ben ik op kantoor. Ik neem me voor om op tijd naar huis te gaan om nog even wat rust te pakken. Uiteindelijk ben ik om 16.30 uur thuis. Ik ga even liggen om vervolgens mijn kinderen van de opvang te halen en dan begint het dagelijkse spitsuur: koken, eten, kinderen wassen en verhaaltjes voorlezen. Van 20.00 tot 21.30 uur lukt het me even voor te slapen. Ik sta op, ga douchen en eet een schaaltje yoghurt met granen. Ik drink koffie en stap in de auto naar Schiphol.”

Tijdens de nachtdienst
“Om 23.00 uur meld ik mij in vertrekhal 3 bij de ingang van de kantoren. Een ingang waar je als incheckende passagier op de luchthaven gemakkelijk langsloopt, geen weet hebbende van de werkzaamheden die hiervandaan allemaal worden gecoördineerd. Ik word opgehaald door Christiaan Hen, de dienstdoende Operations Manager.”

“Het is de vierde nachtdienst op rij voor Christiaan. Met in totaal 7 Operations Managers wordt een 7-weeks rooster gedraaid om een 24-uurs bezetting te realiseren. Christiaan is tevreden met het rooster, hij is flexibel en heeft buiten zijn werk weinig verplichtingen. Na een kort gesprek over het rooster en de nachtdiensten, gaan we naar het regiecentrum. Ik kom een ruimte binnen met grote tafels. Elke tafel bestaat uit een veelheid beeldschermen en monitors. De gehele luchthaven wordt in de gaten gehouden. Van hieruit onderhouden de centralisten contact met de andere nachtwerkers, zoals beveiliging en Marechaussee. Deze nacht is ook de projectmanager van de verbouwing een belangrijke toegevoegde waarde.”

“Ik maak kennis met de centralisten en praat met hen over de nachtdiensten en het rooster. Er wordt gewerkt met een basisrooster dat door het planbureau is opgesteld. Omdat iedereen zijn eigen wensen en voorkeuren heeft, komt het regelmatig voor dat er diensten worden geruild. Voor de medewerkers die al langer volgens een onregelmatig dienstenpatroon werken, wordt het werken zwaarder naarmate ze ouder worden. Eén medewerker probeert daarom elke maand zoveel mogelijk nachtdiensten te ruilen tegen ochtenddiensten.”

“Elke nacht om 01.00 en om 04.00 uur is er een multidisciplinaire meeting om de nacht door te spreken en een doorkijk te geven naar wat er overdag gaat gebeuren. Vannacht staat in het teken van de verbouwingswerkzaamheden op de luchthaven. Vanwege de drukte overdag, vindt de verbouwing vooral ’s nachts plaats. Het is zaak dat de werkzaamheden elke nacht om 05.00 uur zijn gestaakt, want dan komt alles weer op gang en ondervinden de passagiersstromen geen hinder.”

“Om 02:00 uur verzamelen de centralisten zich aan de tafel die midden in het regiecentrum staat. De kaas- en worstenbroodjes komen tevoorschijn vanuit de hoek van het regiecentrum. Hier staat de koelkast waar de meeste medewerkers hun maaltijd bewaren. Er is een magnetron en een oventje voorhanden om het eten op te warmen. Verder staat er een grote watertank met gekoeld water. Het zetten van koffie gaat wat ingewikkelder, hiervoor moet een uitstapje worden gemaakt richting de toiletten. De sfeer aan tafel is goed, er wordt gepraat en gelachen.”

“Het is rustig in het regiecentrum, af en toe een melding maar geen grote dingen. Als ik vraag naar voorbeelden van drukke momenten, vertellen de centralisten vol passie over de aswolk in het voorjaar van 2010. Dagenlang bivakkeerden passagiers op de luchthaven en het regiecentrum regelde allerhande zaken om de mensen bezig te houden. Er werden complete creatieve sessies gehouden met klei en verf: de kantoren van Schiphol Group stonden vol met kunstwerken. “De lovende reacties van de passagiers over hoe ze zijn opgevangen op de luchthaven geven je dan een extra bevestiging. Daar doe je het uiteindelijk voor”, aldus een van de centralisten.”

De ervaringen van de medewerkers
“De nachtdiensten vallen sommige medewerkers zwaarder dan anderen. Iedereen zoekt zijn eigen manier om met de nachtdienst om te gaan. Bezig blijven is het sleutelwoord. De centralisten verzinnen regelmatig klusjes om tussen de bedrijven door aan te werken. Ik help de mannen met het maken van magneten naambordjes voor het overzicht van de tafelschikking.”

“Over het algemeen worden de eerste en tweede nachtdienst als het zwaarst ervaren, hierna is je lichaam al wat meer gewend aan het nachtritme en is het omschakelen makkelijker. Christiaan kiest er daarom voor om de klussen waar concentratie voor nodig is (zoals administratie), in de eerste nacht aan het begin van de dienst in te plannen. Hij is dan het meest scherp. In de derde of vierde nachtdienst op rij, lukt het hem wel deze klussen aan het einde van de nacht te doen. Het slapen na de nachtdienst lukt hem vrij goed, zonder hulpmiddelen als verduisterende gordijnen of oordoppen. Meestal slaapt hij tot 14.00 of 16.00 uur. Daarna probeert hij zo laat mogelijk te eten (liefst na 20.00 uur). Sporten schiet er op de dagen van de nachtdienst vaak bij in, dat is toch te zwaar. Het eetpatroon probeert Christiaan tijdens de nachtdiensten zoveel mogelijk hetzelfde te houden als bij werken overdag. Geen zware maaltijden dus in de nachtdienst. Hij heeft gemerkt dat hij hierdoor makkelijker de draad kan oppakken na de nachtdiensten.”

Na de nachtdienst
“Aan het einde van de nachtdienst valt het me zwaar. Vanaf 05.30 uur merk ik dat ik mijn ogen moeilijk kan openhouden. Christiaan is bezig met administratie en ik probeer mijn ervaringen van de nachtdienst op papier te zetten. Ik denk aan de autorit naar huis. Zal dat wel goed gaan? Gelukkig merk ik dat de frisse lucht, het stukje lopen naar de auto en het rijden zelf me weer wakker maakt. Eenmaal thuis kan ik gelukkig snel de slaap vatten. Na een wakker moment om 11.00 uur doe ik oordoppen in en slaap uit tot 14.00 uur. Ik neem mijn ontbijt en koffie. Ik voel me uitgeslapen maar wel wat wazig. Ik maak nog even gebruik van de voordelen van nachtdienst: boodschappen doen buiten de spitstijden en tijd doorbrengen met mijn gezin.”

”Bedankt Regiecentrum Schiphol voor de leerzame nacht en het delen van jullie ervaringen!”

Over Schiphol Group
Schiphol is de oudste internationale luchthaven ter wereld die nog op dezelfde plaats is gelegen waar het eerste vliegtuig landde. Dit was meer dan 90 jaar geleden, op 19 september 1916. In 2013 reisden 52,6 miljoen passagiers van en naar Schiphol, verwerkte de luchthaven ruim 1,5 miljoen ton vracht en vonden 425.565 vliegtuigbewegingen in het handelsverkeer plaats. Amsterdam Airport Schiphol heeft vijf hoofd start- en landingsbanen. Kijk voor meer informatie op www.schiphol.nl.

Deel dit:
nachtdienst-gvb

Een nachtdienst bij het GVB

Door Frank, medewerker Advies bij Déhora Consultancy Group

“Na een goed gesprek over nachtdiensten bij GVB nodigde René van Poelgeest (programmamanager Bus) mij uit om in de nacht van 13 op 14 maart een nachtdienst mee te draaien met het OV-zorgteam en de Verkeerscentrale. De nachtdienst begon om 23.00 uur bij het OV-zorgteam. Dit team staat ’s nachts paraat om de nachtwerkers van het GVB te ondersteunen, mocht zich tijdens de dienst ergens een probleem voordoen. Denk bijvoorbeeld aan een ongeluk, een lastige passagier of een knokpartij in de bus. Het OV-zorgteam wordt in deze gevallen direct ingeschakeld om ondersteuning te bieden. Bij openbare orde (een knokpartij) wordt ook om politieassistentie gevraagd.”

In voorbereiding op de nacht
“Nadat ik 13 maart overdag nog gewoon had gewerkt op ons kantoor, diende zich direct al de eerste vraag aan: Ga ik voor de nachtdienst nog even slapen? Mijn laatste nachtdienst dateert van een kleine dertig jaar geleden. Ik besluit om 21.00 uur een uurtje te gaan liggen, de wekker stond gezet op 22.00 uur. Na vijftig minuten staren naar het plafond, schrik ik tot mijn grote verbazing om 22:00 uur toch wakker van de wekker. Ik besluit bewust mijn ochtendritueel toe te passen: douchen, aankleden en “ontbijten”. Dat blijkt achteraf een goed besluit want ik heb geen enkel probleem gehad met wakker blijven tijdens de nacht.”

Tijdens de nachtdienst
“Om 23.00 uur maak ik kennis met Hulya en Sander van OV-zorg. We gaan samen op pad en krijgen binnen een paar minuten al de eerste melding: een medewerker wordt bedreigd op de tram. Als we ter plekke komen, wordt de medewerker al opgevangen door haar collega’s. Hulya en Sander doen hun werk en even later wordt er na tussenkomst van de politie aangifte gedaan. Goed om te zien dat de bedreigde collega goed wordt opgevangen en alle benodigde steun krijgt. De rest van de nacht verloopt redelijk rustig, waardoor ik volop in de gelegenheid was om de medewerkers alles te vragen over het draaien van nachtdiensten.”

“Om 03.00 uur is het tijd voor een korte eetpauze. We rijden langs een nachtelijke snackbar voor iets lekkers en nemen snacks mee om op de vestiging Arlandaweg te nuttigen. We praten tijdens het eten wat over de wet- en regelgeving met betrekking tot nachtdiensten. Sander en Julia zijn nauwelijks op de hoogte van wat volgens de wet wel of niet mag rondom nachtdiensten. Zij hebben het volste vertrouwen dat hun werkgever de regels correct naleeft.”

“Later die nacht (om 04.00 uur) ga ik naar de verkeerscentrale waar ik nog kort spreek met de verkeersleiding. De verkeerscentrale heeft een aantal tunnels in beeld om in de gaten te houden of daar gevaarlijke omstandigheden zijn. Alle chauffeurs staan ’s nachts in contact met de verkeerscentrale. Ook hier heb ik ongeveer dezelfde ervaringen met betrekking tot het werken in de nacht. Op de verkeerscentrale vinden ze het erg leuk dat de leden van het OV-zorgteam langskomen omdat de nachten soms lang en eenzaam zijn.”

De ervaringen van de medewerkers
“Het is duidelijk dat elke medewerker die ik die nacht spreek zijn eigen ervaringen heeft bij het nachtwerk. De één vindt dat nachtdiensten nou eenmaal bij het werk horen, de ander vindt het geweldig om tijdens de nacht zoveel vrijheid te ervaren. De één vindt het een groot nadeel dat het slapen voor en na een nachtdienst erg lastig is, de ander ervaart geen enkel probleem met slapen. Enkele medewerkers die ik spreek maken gebruik van melatoninetabletten om beter in slaap te komen en in sommige gevallen wordt de slaap ingehaald door meerdere korte slaapmomenten op een dag. Sander en Julia vertellen dat zij thuis geen maatregelen hebben getroffen om beter te kunnen slapen (zoals lichtwerende gordijnen of oordoppen).”

“Omdat de roosters lang van tevoren bekend zijn bij de medewerkers is er voldoende tijd om de onregelmatige werktijden af te stemmen met gezin, vrienden en verenigingsleven.”

Na de nachtdienst
“Rond 06.00 uur kom ik thuis in de hoop direct de slaap te vatten, maar dat valt tegen. Ik lig van 06.00 tot 12.00 uur wakker. Ik doe geen oog dicht terwijl ik toch behoorlijk moe ben. Zouden melatoninetabletten nu geholpen hebben? Uiteindelijk sta ik op om naar mijn werk te gaan en om 12.30 uur zit ik weer achter mijn bureau. Vrijdagavond voel ik het effect van de overgeslagen nacht. Ik ben erg moe en val vroeg in een diepe slaap. De rest van het weekend blijft het gevoel een nacht te hebben gemist aanwezig. Pas na het weekend voel ik me weer zoals het hoort.”

“Het was een boeiende en interessante ervaring. Respect voor al die medewerkers in Nederland die van tijd tot tijd nachtdiensten draaien! Bedankt GVB!”

Over GVB
GVB verbindt Amsterdam, 7 dagen per week, 24 uur per dag. Iedere dag reizen zo’n 700.000 mensen met het openbaar vervoer door de stad. Met een uitgebreid netwerk van tram-, bus- en metrolijnen en veerverbindingen over het IJ zorgt GVB dat alle reizigers veilig, snel en comfortabel op hun plaats van bestemming komen. Kijk voor meer informatie over het GVB op: www.gvb.nl

Deel dit: